Fatih te Hafız Paşa Cami vardır. Bu caminin banisinin tokatıyla meşhur Hafız Ahmet Paşa olduğu sanılır. Vaktiyle caminin cümle kapısı üzerinde yer alan harap haldeki kitâbe son tamiratta yapının içinde kapı kemerinin üzerine alınmıştır. Ayvansarayî `nin Mecmû a-i Tevârî h`inde altı ve yedinci satırları yanlış okunan kitâbe Hadî katü`l-cevâmide doğru tespit edilmiştir. Kitâbede, külliyenin 1004 (1595-96) yılında Vezir Hâfız Ahmed Paşa (ö. 1613) tarafından yaptırıldığı açık şekilde ifade edilmekte olup ayrıca külliyeyi oluşturan yapılar tek tek belirtilmiştir. Ahmed Paşa Mısır, Yemen, Bosna ve Budin beylerbeyiliklerinde bulunan, kubbe veziri ve sadâret kaymakamı Hadım Ahmed Paşa`dır. Bazı araştırmacılar ise külliyenin kurucusunun, IV. Murad döneminde 1632`de öldürülen Sadrazam Filibeli Hâfız Ahmed Paşa olduğunu sanmışlardır. Bu durum, caminin kurucusu hakkında Evliya Çelebi tarafından nakledilen bir rivayetten kaynaklanmış olabilir. Buna göre külliyenin inşası sırasında Hâfız Ahmed Paşa`nın rüyasına giren Fâtih Sultan Mehmed, onu kendi külliyesinin hemen yanında bir cami yaptırmak suretiyle cemaatini aldığından dolayı şiddetle azarlamış ve gazaba gelerek boynunu vurdurmuştur. Ahmed Paşa bir süre sonra eceliyle öldüğünde kabre konulurken mezarın kenarından düşen bir yanı keskin kaya parçası cenazenin tam boynuna isabet etmiş, böylece rüya gerçekleşmiştir. Gelelim tokatı ile meşhur olan Hafız Paşa`ya!
16. yüzyıl sonu ve 17. yüzyıl başı şairleri arasındaki Hafız Ahmet Paşa bir kaçkez sadrazam olmuş bir vezirdir. Balkanlar`da Filibe`de doğmuş olup bir müezzinin oğludur. Padişah 1. Ahmet döneminde saraya alınmıştır. Bir süre sonra vezir ve kaptan-ı derya olmuştur. ikinci Osman, Birinci Mustafa ve Dördüncü murat zamanlarında devlet hizmetinde bulunmuştur.
Kısa bir süre kaptan-ı derya olmuş akabinde Şam Beylerbeyi olarak atanmıştır. Daha sonra Van ve Diyarbekir beylerbeyliği de yapan Hafız Ahmet Paşa, serdar-ı ekrem sıfatıyla Bağdat`ta Bekir subaşının çıkarttığı isyanı bastırmakla görevlendirilmiş, ordusuyla birlikte dokuz ay boyunca Bağdat`ı muhasara altında tutmuştur. Bu süre içerisinde Safevi askerleri Bağdat`a girmiş ve şehre hakim olmuştur. Hafız paşa kuşatmayı kaldırarak geri çekilmiştir. Başarısızlık üzerine sadrazamlıktan azledilmiştir. Yerine atanan Hüsrev Paşa`nın İran seferinin de başarısızlıkla sonuçlanması üzerine 1631 de ikinci kez sadrazam olarak tayin edilmiştir. Bu sırada bir ayaklanmayı bastırmasına rağmen İranlıların Bağdat`ı ele geçirmesine engel olamamıştır. 1625 yılında sadrazamlığa getirilmiştir. Bağdat`ı kuşatarak sekiz ay savaşmış ama başarı sağlayamamıştır. Aylarca süren savaşta asker ve cephane azalmıştır. Devlet merkezi çok uzakta olduğundan yardım da gelmemektedir. Hafız Ahmet Paşa padişah Dördüncü Murat`ın da şair olduğunu bildiğinden ona şiir ile başvurmuştur. Bu manzum mektubun bazı parçaları şöyledir:
aldı etrâfı adüv, imdâda asker yok mudur?
din yolunda baş verir bir merd-i server yok mudur?
bir acep girdâba düştük, çaresiz kaldık, medet!
âşinalar zümresinde bir çinâver yok mudur?
cenkte hampâmız olup hem baş verüp baş almağa,
arsa-i âlemde bir merd-i hünevver yok mudur?
ref -i bî dâda tekâsülden garaz ne bilmeyiz,
derd-i mazluman suâl olmaz mı, mahşer yok mudur?
dergeh-i sultan murâd a nâmemiz î sâline,
bâd-ı sarsar gî bi bir çâpük kebû ter yok mudur?
Günümüz diline çevirirsek düşman her yanı sardı, bize yardıma gelecek asker yok mu, din yolunda başını verecek seçkin kahramanlar yok mu? Bir garip uçuruma, döne döne kaynaşıp derinleşen bir deniz çukurunun içine düşmüş gibiyiz imdat! Felaket denizinde ustaca yüzerek gelip bizi ve Bağdat`ı kurtaracak eşimiz dostumuz yok mu? Cenk meydanında bize ayak uyduracak, bu dünya arsasında bizimle birlikte baş verip baş alacak hünerli bir er yok mu? Uğradığımız, vatanın uğradığı zulmü kaldırmaya, gidermeye karşı gösterilen tembellik, hareketsizlik, ilgisizlik niçin? Mazlumların derdi sorulmaz mı, ölümden sonra hesap günü yok mu? Sultan Murad`ın katına yazımızı ulaştırmak için kasırga gibi hızla uçup gidecek bir güvercin yok mu?
Padişah dördüncü Murat da şairdir. Hafız Ahmet Paşa`ya yukarıda paylaşılan şiire cevap olarak aynı vezin kafiye ile bir şiir yazıp göndermiştir. Bu şiirden parçalar da dördüncü Murat sayfasında ifade edilmiştir. Dördüncü Murat bu mektuba çok kızar. Hafız Ahmet Paşa`nın yardım isteğine karşı azledildiğini ve İstanbul`a dönmesini bildirir. Şair vezir İstanbul`a dönüşte iyice haşlanır. sonra da Kubbealtı veziri yapılır. Kızgınlığı geçen Dördüncü Murat, Hafız Paşa`nın gönlünü almak için onu kendi kızkardeşlerinden biri ile evlendirir.
Şair vezir Hafız Paşa 1631 yılında ikinci kez sadrazam yapılır. Ne var ki bu çekemeyen Recep Paşa, o sırada ayaklanmaların başı olan Cadı Osman, Bıçakçıoğlu, Saka Mehmet ve Nazlı Muşlu gibi isyancıları İstanbul`a çağırarak onlarla anlaşıp saraya karşı isyana kışkırttı. Nihayet bir sabah Atmeydanı`nda toplanan asiler Hüsrev Paşa`nın sadaretten indirilmesine sebep olan Sadrazam Hâfız Ahmed Paşa, Şeyhülislam Yahya Efendi`nin ve Muhasip Musa Çelebi`nin başını istiyorlardı.
Sadrazam Hâfız Ahmed Paşa, Bağdâd seferinden dönüyordu. Vezir Bayram Paşa kendisine bir mektupla olaylardan bahsederek İstanbul`a gelmemesini bildirdi. Hâfız Ahmed Paşa yolda iken Bayram Paşa`nın gönderdiği adamla karşılaştı ve vaziyeti anladı, fakat gülerek ‘Var bizden paşa hazretlerine selâm söyle. Zuhur edecek kazâ-i mübremi rüyamda gördüm. Ölmekten gam çekmem’ diyerek, Bayram Paşa`nın adamını geri gönderdi. Kendisi de sür`atle İstanbul`a geldi.
Bu sırada sarayda Hâfız Paşa`ya düşmanlığı olan Topal Recep Paşa`nın tahrikleri ile fitne giderek büyüyordu.
Pâdişâh dördüncü Murâd Han isyânın önüne geçebilmek için bâbüsseâde önüne tahtını kurdurarak oturdu ve âsî elebaşılarından dört kişiyi huzuruna çağırdı. Sultan bunlara uzun uzun bu hâllerinin din ve devlete münâsib olmadığını anlattı. Ancak bu zorbalar da ‘Cümle askerin cevâbı pâdişâhım, devletine fenalık edenleri elbette vermeniz gerekir yoksa biz işimizi biliriz’ diyerek edepsizce laflar ettiler.
Bu sırada abdest alıp Bâbüsseâde önüne gelen Hâfız Ahmed Paşa, bunların pâdişâh sözünü dinlemediklerini görünce
‘Pâdişâhım! Hezâr (bin) Hâfız gibi kulun yoluna fedadır. Ancak recâm budur ki, beni sen katletmeyip bu zâlimler haksız yere kanımı döküp beni şehî d etsinler ve lütfedip cesedimi Ü sküdar`da defnettiresin ve yetimlerime lutf ve inayetini recâ ederim’ diye yer öptükten sonra Besmele çekip ‘Lâ havle velâ kuvvete illâ billâhil aliyyil azî m, İnnâ lillah ve innâ ileyhi râciû n’ diyerek âsî güruhunun içerisine daldı.
Hafız Paşa, meydana girince yer yer sipahiler önüne çıkıp hücum ettiler. Önde gelen sipahi, hamle edeyim diye yanaşınca, Hâfız Paşa sipâhî nin ağzına öyle bir Osmanlı tokadı vurdu ki, herif yere serilip başından destan yuvarlandı. O zaman ellerinde hançerlerle hep birden Hâfız Ahmed Paşa`nın üzerine çullandılar. Başına, göğsüne ve vücû dunun her bir yerine hançerlerle vurdular. O Vezî r-i zî şânı ki (saî d olarak yaşıyan şehî d olarak ölür) Pâdişâh`ın gözü önünde on yedi yara ile kana bulayıp şehî d ettiler.
Hafız Paşa`nın soğukkanlı hareketini ve âsî lerin arasına atıldığını ve fecî surette şehî d edildiğini gören sultan Murâd, mendilini yüzüne tutarak ağladı. Bu fecî manzaraya karşı artık durmaya tahammülü kalmadığından
‘Bre Allah`tan korkmaz, Peygamberden utanmaz, şer`e ve pâdişâha itaat etmezler! Hak teâlâ kudret verirse sizden intikam almak nasıl olur görürsünüz’ diyerek içeri gitti.
Hafız Paşa`yı vasiyeti üzerine Ü sküdar`da Karaca Ahmed mezarlığına defnettiler.
 

YORUMLAR