İsrail Meclisi’nin Filistinli esirlere idam cezası öngören yasa tasarısını kabul etmesi uluslararası kamuoyunda tartışma yaratırken, Hukuki Araştırmalar Derneği (HUDER) söz konusu düzenlemeye sert tepki gösterdi. HUDER Genel Başkanı Av. Hasan Oymak, yasanın uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirterek “hukuki kılıf” ifadesini kullandı.
TARTIŞMALI YASA GÜNDEMDE
İsrail Parlamentosu (Knesset) tarafından kabul edilen düzenleme, “İsrail’in varlığını inkâr etme amacıyla bir İsrailliyi ya da bölgede yaşayan bir kişiyi öldürmek” suçlamasıyla hüküm giyenlere idam cezası verilmesinin önünü açıyor. Uluslararası insan hakları kuruluşları ise yasanın özellikle Filistinlileri hedef aldığına dikkat çekiyor.
HUDER: “BU BİR CEZA DÜZENLEMESİ DEĞİL”
HUDER Genel Başkanı Av. Hasan Oymak yaptığı açıklamada, söz konusu yasanın yalnızca bir ceza hukuku düzenlemesi olarak değerlendirilemeyeceğini vurguladı. Oymak, bu adımın uluslararası hukuk normlarının ihlali anlamına geldiğini belirterek, düzenlemenin daha geniş bir politikanın parçası olduğunu ifade etti.
Oymak’a göre, İsrail’in iç hukukunu uluslararası insancıl hukukun üzerinde görmesi modern hukuk sistemine yönelik ciddi bir tehdit oluşturuyor. Açıklamada, bu yaklaşımın yalnızca hukuki bir tartışma değil aynı zamanda insan hakları açısından da önemli sonuçlar doğuracağına işaret edildi.
CENEVRE SÖZLEŞMESİ VURGUSU
HUDER’in açıklamasında, Dördüncü Cenevre Sözleşmesi’nin 68. maddesine de dikkat çekildi. Buna göre işgalci bir gücün idam cezası uygulayabilmesi için bu cezanın işgal öncesi hukukta yer alması gerektiği hatırlatıldı. Filistin topraklarında böyle bir düzenlemenin bulunmadığı belirtilerek, söz konusu yasanın uluslararası hukuka açık bir aykırılık taşıdığı ifade edildi.
“AYRIMCI BİR CEZA REJİMİ”
Açıklamada ayrıca, yeni düzenlemenin aynı suçu işleyen kişiler arasında ayrım oluşturduğu iddia edildi. Filistinlilerin askeri mahkemelerde yargılandığı, temyiz hakkının sınırlı olduğu ve yargılama süreçlerine yönelik eleştirilerin bulunduğu vurgulandı. Bu durumun uluslararası hukukta “ayrımcılık” kapsamında değerlendirilebileceği belirtildi.
ULUSLARARASI ÇAĞRI
HUDER, uluslararası topluma da çağrıda bulunarak Birleşmiş Milletler mekanizmalarının devreye girmesi gerektiğini ifade etti. Açıklamada, Uluslararası Ceza Mahkemesi ve diğer uluslararası hukuk kurumlarının konuyu incelemesinin önemine dikkat çekildi.
İNSAN HAKLARI TARTIŞMASI BÜYÜYOR
İsrail’in kabul ettiği idam yasası, bölgedeki gerilimin arttığı bir dönemde yeni bir tartışma başlığı oluşturdu. Uzmanlar, söz konusu düzenlemenin hem uluslararası hukuk hem de insan hakları açısından uzun süre gündemde kalabileceğini değerlendiriyor. (MEHMET POYRAZ)
