Afganistan’daki uyuşturucu savaşı ve sentetik uyuşturucuya dönüşüm!

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) 2001’de Afganistan’ı işgal ettiğinde beraberinde ülkenin ilaç baronlarını da getirmiş ve milyarlarca dolar para kazanmışlardı. Bu arada ABD’nin işgal masraflarını Afyon üretiminden çıkardığını da hatırlatalım. Peki ülkedeki diğer güç Taliban nasıl geçim sağlıyordu, daha doğrusu masraflarını nasıl çıkarıyordu? Elbette bunlarda işgalciler gibi Afyon ekimi üzerinden masraflarını çıkarıyordu. Hatta ABD askeri birlikleri çeşitli zamanlarda Taliban’ın afyon tarlalarına ve laboratuvarlarına saldırı da gerçekleştiriyordu. Özetle Afganistan’daki silahlı güçlerin tek geliri Afyon üretimiydi.

2021’de ABD’nin Afganistan’dan çekilmesiyle beraber ülkede Afyon ekimi düşüşe geçti. Yönetime gelen Taliban güçleri ülke genelinde Afyon üretimini yasaklamaya başladı. Ülkede 2022’de Afyon üretimini yasaklayan fetva dahi yayınlandı. Son günlerde ise eli silahlı ve sopalı Taliban askerleri tarlalara, evlere ve çiftliklere baskınlar düzenleyip afyon tarlalarını dümdüz ederken ekim yapan vatandaşları da uyarıyor. Taliban’ın normal tarım daha çok buğday ekimi istediği köylüler bundan memnun değil. Zira son 20 yıldır geçimlerini Afyon ile sağlıyorlardı.

Afganistan’da uyuşturucuyla mücadelede bunlar yaşanırken dünya uyuşturucu pazarında da değişim yaşanacağına işaret ediliyor. BBC Türkçe’den Yogita Limaye’nin “Afganistan’da Taliban’ın uyuşturucuyla savaşı: Afyon ekimi büyük ölçüde azaldı” başlıklı haberine göre eski UNODC yetkilisi Mike Trace, Taliban rejimi 2000 yılında, ABD öncülüğündeki işgalden bir yıl önce afyon ekimini yasakladığında, İngiltere hükümetinin kıdemli uyuşturucu politikası danışmanlarındandı ve 2000 yılındaki yasağı şöyle değerlendiriyor: “Bu yasak, Batı’daki fiyatlar ve pazarlarda doğrudan, derhal büyük bir etkiye neden olmadı. Çünkü uyuşturucu kaçakçılığı rotasındaki aktörler büyük oranda stok yapmıştı. Pazarın doğası bu ve son 20 yılda köklü bir şekilde değişmedi.”

Mike Trace  Afganistan’daki afyon üretiminde büyük bir azalmanın İngiltere ve Avrupa’nın geri kalanındaki eroin bağımlılarının kullandıkları uyuşturucuyu değiştirmek zorunda bırakabileceğini dikkat çekiyor: “İnsanlar büyük olasılıkla sentetik uyuşturuculara geçecek ve bunlar afyondan çok daha kötü olabiliyor.”

Aslında İngiliz uzman Mike Trace’nin açıklamaları başka bir zeminde daha farklı değerlendirilip mercek altına alınabilir. Fakat dikkat çektiği konu “organik” uyuşturucudan “sentetik” uyuşturucuya dönüşüm!

ABDURRAHMAN DİLİPAK’TAN UYUŞTURUCU YORUMU

Türkiye’de global dönüşümden sıklıkla bahseden isimlerin başında gazeteci ve yazar Abdurrahman Dilipak geliyor. Dilipak özellikle pandemi sonrası yaptığı neredeyse yaptığı her açıklamada, dünya genelinde yaşanacak teknolojik ve sentetik dönüşümlere dikkat çekmekte. Yapay zekadan yapa ete kadar bir çok alanda dönüşümden bahseden Dilipak 5G teknolojisiyle dünyanın başka bir evrime geçeceğini ileri sürmektedir. Teknoloji ve sağlık açısından kullanılması bakımından bir ara Afyon üretimi serbest bırakılmalı diyen Abdurrahman Dilipak’a bu görüşü nedeniyle olumlu olduğu gibi olumsuz yorumlarda yapılmıştı. Afganistan’dan üzerinde uyuşturucudaki dönüşüm akıllara Dilipak’ı getirdi. Zira bunların olacağını çok önceden öngörmüştü kendisi.

Bu arada Abdurrahman Dilipak hâlâ Türkiye’de afyon ekiminin serbest olmasından yana ve fikirlerinde değişimi olmadığı gibi çeşitli zeminlerde sentetik uyuşturucuya dikkat çekmeye çalışıyor.