Nöbetçi Eczaneler
Mahkeme, Trump’ın 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası’na (IEEPA) dayanarak yürürlüğe koyduğu tarifelerin hukuki dayanağının bulunmadığını belirtti. Kararda, söz konusu yasanın başkana “ithalatı düzenleme” yetkisi verdiği, ancak bunun doğrudan gümrük tarifesi koyma anlamına gelmediği vurgulandı.
Roberts: “Bu ölçekte tarifelerin emsali yok”
Kararı kaleme alan Baş Yargıç John Roberts, yasanın yaklaşık yarım asırlık yürürlük süresi boyunca hiçbir başkan tarafından bu şekilde kullanılmadığını belirtti. Roberts, “Bu ölçekte ve kapsamda tarifelerin sözü bile edilemez. Tarihte emsali bulunmayan bir uygulama ile iddia edilen geniş yetkiler birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu tarifelerin başkanlık yetkilerini aştığı açıktır” ifadelerini kullandı.
Kararda, tarifeler yoluyla elde edildiği belirtilen aylık yaklaşık 30 milyar dolarlık ek gelirin iade edilip edilmeyeceğine ilişkin ise herhangi bir hüküm yer almadı.
Trump: “Karar utanç verici”
Kararın ardından Beyaz Saray’da basın toplantısı düzenleyen Trump, mahkemenin bazı üyelerini eleştirerek “Bu son derece büyük bir hayal kırıklığı. Ülkemiz için doğru olanı yapma cesareti gösteremediler” dedi.
Tarifelerin ABD ekonomisine katkı sağladığını savunan Trump, “Çözdüğüm sekiz savaşın beşinde tarifeleri kullandım” ifadelerini kullandı.
Yüksek Mahkeme’nin kararını “saçmalık” olarak nitelendiren Trump, IEEPA’nın kendisine ticareti tamamen durdurma ve ambargo uygulama yetkisi verdiğini belirterek, “Bir ülkeyi ekonomik olarak bitirebilirim ama küçük bir ücret alamam öyle mi? Bu ne kadar saçma?” dedi.
“Yüzde 10’luk küresel tarife uygulanacak”
Trump, kararın tarifeleri tamamen ortadan kaldırmadığını, yalnızca uygulanma yöntemlerinden birini engellediğini savundu. Başka yasal dayanaklara başvurabileceklerini belirten Trump, “Ulusal güvenlik” gerekçesiyle uygulanan mevcut tarifelerin yürürlükte kalacağını söyledi.
Ayrıca, 1962 tarihli Ticaret Yasası’nın 122. maddesine dayanarak yüzde 10’luk küresel bir tarife getiren yeni bir kararname imzalayacağını açıkladı.
Meksika’yı ABD otomotiv sektörüne, Tayvan’ı ise mikroçip endüstrisine zarar vermekle suçlayan Trump, üretimin yurt dışına kaydırılmasına karşı yüksek oranlı tarifeler uygulanması gerektiğini savundu.
“Tüm ticaret anlaşmaları geçerli”
Tarifeler yoluyla toplanan vergilerin iade edilip edilmeyeceğine ilişkin soruya ise Trump, mahkeme kararında bu konunun ele alınmadığını belirterek net bir yanıt vermedi.
ABD’nin Hindistan ile yaptığı ticaret anlaşmasına ilişkin bir soruya da Trump, “Hiçbir şey değişmiyor. Tüm anlaşmalar geçerli. Sadece farklı bir yöntem izleyeceğiz” dedi.
Suriye ve İran açıklamaları
Basın toplantısında dış politikaya da değinen Trump, Suriye’nin kuzeydoğusuna ilişkin bir soruya, “Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara iyi bir iş çıkarıyor” yanıtını verdi.
İran’la yürütülen müzakerelere ilişkin ise, “Anlaşma yapmaları iyi olur. İran halkı ile yönetimi arasında büyük fark var” ifadelerini kullandı.
Demokratlar memnun
Karar, Demokrat siyasetçiler ve çeşitli iş dünyası temsilcileri tarafından olumlu karşılandı. Cumhuriyetçiler ise kararın ABD’nin haksız ticaretle mücadelesine zarar verdiğini savundu.
Kararın ardından ABD borsaları iki haftadan uzun sürenin en güçlü yükselişini kaydederken, dolar değer kaybetti; hazine tahvillerinin getirileri ise sınırlı yükseldi.