Kastamonulu Sanatçıya Büyük Vefa: Hattat Muhittin Tanır’ın Yeni Mezar Kitabesi Dualarla Yerine Konuyor

Kastamonu’nun yetiştirdiği mühim hat sanatçılarından biri olan, her iki elini kullanabilme maharetiyle “Muhiddin Yesârî” olarak anılan merhum Hattat Muhittin Tanır, vefâtından 70 yıl sonra anlamlı bir vefa programıyla yâd ediliyor. Zaman içinde kaybolan ve dört yıl önce bulunan kabri, aslına uygun geleneksel ta’lik hatla hazırlanan yeni kitâbesine kavuşuyor.

Geleneksel İslam-Türk sanatlarının Kastamonu tarihindeki müstesna simalarından biri olan merhum Hattat Muhittin Tanır (Muhiddin Yesârî), bugün düzenlenecek özel bir merasimle kabri başında anılıyor. Kastamonu Kültür ve Edebiyat Derneği tarafından organize edilen program kapsamında, üstadın bilgisayar hatlı taşının yerine, geleneksel usullere sadık kalınarak Hattat Mahmut Şahin’in ta’lik hatla kaleme aldığı mezar kitâbesi yerleştirilecek.

Babasının Rahlesinden El-Ezher Kürsülerine Uzanan Bir Ömür

1876 yılında Kastamonu’nun Karamukmolla Köyü’nde dünyaya gelen Muhittin Tanır, Kirişçi Hoca Mehmet Efendi ve Reşide Hanım’ın evladıdır. İlk yazı derslerini babasından alarak hat sanatına adım atan Tanır, dehası ve azmiyle sınırları aşmış, dönemin İslâm dünyasının ilim merkezlerinden Mısır El-Ezher Üniversitesi’nde hat dersleri verecek seviyeye ulaşmıştır. Sanat hayatında sağ elini de kullanmakla birlikte daha çok sol elini tercih eden üstad, bu hususiyetinden ilham ve Yesârî Esad Efendi’ye atıfla “Muhiddin Yesârî” ketebesini kullanmıştır.

                                                       

Hattat-Müdderris Muhitin Tanır-Fotoğraf Kastamonu Açıksöz Gazetesi Arşivi

Kastamonu merkezindeki Karanlık Cami tavanında yer alan Esmâ’ül-Hüsna yazıları başta olmak üzere, şehrin birçok camiinde ve koleksiyonların envanterinde nadide eserleri bulunan üstad Muhittin Tanır, 1956 yılında vefât ederek Gümüşlüce Mezarlığı’na defnedilmişti.

Kayıp Kabir ve Yeni Kitâbenin Hikâyesi

Zaman içerisinde mezar yeri kaybolan Muhittin Tanır’ın kabri, 2022 yılında araştırmacı Mahmut İslamoğlu tarafından  tespit edilmişti. Kastamonu İl Basın ve Halkla İlişkiler Müdürü Hamdi Nalbant’ın öncülüğünde o dönem geçici bir taş yaptırılmış olsa da, geçtiğimiz Nisan ayında şehre Hattat Emrullah Demirkaya Hüsn-i Hat Sergisi vesilesiyle kültür ziyareti gerçekleştiren yazar-koleksiyoner İbrahim Ethem Gören, Hattat Mahmut Şahin, Hattat Erhan Bektaş ve Hattat-Ebrucu Hasan Derviş’ten oluşan heyet, mezar taşındaki yazının bilgisayar hattıyla yazıldığını fark etti. Bir hat üstadının kabrine bilgisayar yazısının yakışmayacağını belirten Hattat Mahmut Şahin, vefa sadedinde kitâbeyi aslına uygun olarak ta’lik hatla yeniden kaleme alacağını belirtmişti.

Aradan geçen üç aylık yoğun emeğin ardından Hattat Mahmut Şahin yazıyı tamamladı; iş insanı Seydi Kurtuluş’un maddi destekleri ve Hattat-Ebrucu Hasan Derviş’in emekleriyle hat, mermer kitâbeye nakşedildi.

Ebced Hesaplı Mezar Kitâbesinin Metni

Gümüşlüce Mezarlığı’ndaki kabre yerleştirilecek yeni mermer kitâbede, üstadın hem vefâtına hem de kitâbenin ihyasına dair iki ayrı ebced tarihi düşürülmüştür. Kitâbede yer alan dörtlük şu şekildedir:

Elem düşdi tarihe vedâ’ itdi dünyaya Hattât Muhyiddin Efendi erdi dâr-ı cinâna. İş ziyâde mahmûd oldı sundık hamdi Mevlâya İhyâ idince ol makberi duâ itdük mevtâya. (Hicri 1375 / Hicri 1444)

Kitâbedeki Ebced

1. Vefât Tarihi (H. 1375 / M. 1956): Birinci mısrada yer alan “elem düşdi tarihe” ibaresinden yola çıkılarak, ana ebced değerinden “elem” kelimesinin karşılığı olan 71 sayısı düşüldüğünde üstadın vefat yılı olan 1375 tarihi elde edilmektedir.

2. İhya Tarihi (H. 1444 / M. 2022): Son mısra tek başına 1542 tarihini vermekte olup, üçüncü mısradaki “ziyâde mahmûd oldı” ifadesine istinaden “mahmûd” kelimesinin ebced değeri olan 98 sayısı 1542’den çıkarıldığında, kabrin bulunup ihya edildiği Hicri 1444 yılına ulaşılmaktadır. Dörtlükte bu şekilde iki tarih düşürülmüştür.

Sanat Dünyası Kastamonu’da Buluşuyor

Bugün (23 Haziran Salı) saat 18.00’de Kastamonu Gümüşlüce Mezarlığı’ndaki kabri başında gerçekleştirilecek anma törenine; Kastamonu İl Basın ve Halkla İlişkiler Müdürü Hamdi Nalbant’ın öncülüğünde Kastamonulu sanatseverlerle birlikte Hattat Mahmut Şahin, Hattat Altan Yılmaz, Hattat Ceyhun Oydem, Hattat Hasan Derviş, Hattat Reyhan Esen ve iş insanı Seydi Kurtuluş  katılacak.

Kabristanlıktaki duaların ve kitâbenin yerine konulmasının ardından program, Kastamonu Kültür ve Edebiyat Derneği’nde devam edecek. Burada hat sanatına gönül veren isimlerin katılımıyla “Üstad Muhittin Tanır ve Kastamonulu Hattatlar” temalı sohbet toplantısı gerçekleştirilecek. İttifak gazetesi nezdinde, kadim kültürümüzün bu muazzam halkasını unutmayıp gelecek nesillere aktaran tüm vefakar sanat dostlarına teşekkür ediyoruz.

Hattat Muhittin Tanır’ın rik’a hattıyla kaleme aldığı bir eseri: GÖREN Ailesi Koleksiyonu

İSTANBUL-İTTİFAK GAZETESİ HABER MERKEZİ