ABD Kahvesi ve Yavuz Sultan Selim

Washington Post: Starbucks’ın sahibi Yavuz Sultan Selim’e teşekkür etmeli

The Washington Post’ta yayınlanan ve “Tüm dünyada kahvenin aslında bir Osmanlı tarihi olduğu” anlatılan yazı, 1 Ekim Dünya Kahve Günü’nde yeniden gündeme geldi.

Alan Mikhail imzalı yazıda Osmanlı İmparatorluğunun büyüklüğü ve I. Selim’in bu geniş coğrafyayı kontrol etmekte gösterdiği liderlik ile ekonomik olarak bir güç merkezi haline geldiği vurgulanması dikkat çekti.

Yazıda, kahve ile ilgili ise şu çarpıcı ifadelere yer verildi:

“I. Selim döneminden 18’inci yüzyılın başlarına kadar imparatorluğun ekonomisini sürükleyen unsurlardan biri de küresel kahve ticaretinin kontrolü idi. Aslında bu parlak kırmızı taneli bitkiyi ilk bulan Yemen seferi sırasında Sultan Selim’in ordusuydu. Osmanlılar bu taneleri nasıl içecek haline getirebileceklerini keşfettiler ve sadece kahve içmeye özgü mekanlar inşa ettiler. Biz Amerikalıların (ve tabi ki Starbucks’ın sahibi Howard Schultz’un) kahve dükkanları için Osmanlı Sultanı Selim’e teşekkür etmemiz gerekir. Çok azımız, bir Osmanlı sultanının ticareti jeopolitiğe dönüştüren ve dünyanın ilk özgün kitlesel tüketim ürünlerinden birinin arzını tekelleştiren kişi olmasını takdirle karşılıyoruz.

Şimdi dünya gücü olma ile ticaret-kültür ilşkisini anladınız mı?

“Kahve, Yemen’den gelir” 
  
 Evet Atasözümüz ile devam edelim. Hakkı hakka verelim.
Yemen’in kuzey bölgelerinden gelen kahveler dünyanın en eskilerinden biri. Yemen Mocha Mattari ülkenin Mokhalimanından ihraç edilen en iyi kahve. 
Kahve tarımının ilk yapıldığı yer olarak tarihe geçen Yemen’in Mocha limanı, geçmişten günümüze Yemen kahvesinin Dünya’ya dağıtıldığı liman.
 
 CAFE MOCA İSMİ YEMEN’İN ŞEHRİ MOKHA’DAN
 
 O kadar ünlü olmuş ki bu ismi yabancı kaynaklar sömürerek kahvelerine ve harmanlarına isim olarak vermiş. Yemen kahvesinde bulunan çikolata notaları, espresso bazlı çikolatalı bir içecek olan “Mocha”ya da ilham olmuş.
Dubai’de butik kahve hizmeti veren Mokha 1450 ve Ceo’su Garfield Kerr bana Yemen’in leziz kahvesini tanıştırıp, tarihi ve kültürü anlatması da beni geçmiş ile gelecek işte böyle buluştu dememe neden oldu. Eşsiz deneyimdir kahve.
Kahvenin Osmanlı üzerinden dünyaya yayılmasındaki kilit lokasyon Yemen. 
Kahvenin keşfi ve yayılması ile ilgili onlarca hikaye var. En kabul görmüş olan keşif hikayesi kahveye ilgi duyan herkesin bildiği çoban Kaldi’nin keçileri. Sonrasında 1400lü yılların ortalarında Yemen’de tarımına başlanan kahve, Yemen’den sonra Mekke’ye ve Mısır’a tanıtıldı. Kahire’de ilk kahvehane 1521 yılında açıldı. . Aynı yıllarda Halep, Şam, Bağdat ve Tahran’da da kahvehaneler açıldı. 
Kahve, o zamanki Osmanlı İmparatorluğu ülkesi içerisinde bulunan Kahire, Şam ve Halep’ten sonra İstanbul’a geldi. 
Kahvenin Türkiye’ye ilk kez, Hükm ve Şems isimli iki Suriyeli tarafından 1555’de getirildiği rivayet edilir. Diğer bazı kaynaklarda ise Kanunî Sultan Süleyman zamanında (1520-1566) Habeşistan Valisi Özdemir Paşa kahveyi çok beğenip İstanbul’a yaptığı ziyarette getirdiği kaydedilir.
 
Sarayda özel seramoniler ile demlenen kahveler, özel eğitilmiş kahveciler tarafından misafirlere değerli taşlar ve altınlarla bezeli tepsiler ve fincanlar ile servis edilmiş.
Bu yuzden “Kahve, Yemen’den gelir” demişler. 
 Yemen’den gelen özel kahve çekirdeklerini kalitesiz Rio Minas çekirdekleri ile değiştirmişiz. Ne yazık ki bugün Türk damak tadının alışkın olduğu kahve çekirdekleri artık Yemen’den değil, Brezilya’dan gelmekte.